Motosiklet Periyodik Bakımda Neler Yapılır?
Güncelleme: 7 dk okumaServis Yetkili atölye ekibi
Kısa cevap
Periyodik bakımda motor yağı ve filtresi yenilenir; fren, lastik, zincir ya da kayış, akü, aydınlatma ve süspansiyon gibi güvenlik parçaları kontrol edilir. Kapsam aracın modeline ve bakım aşamasına göre değişir. Neler yapıldığını bilmek, yapılan işi kontrol etmenizi kolaylaştırır. Bakım sonunda yapılan işlemleri ve değişen parçaları sormaktan çekinmeyin.
Periyodik bakım kontrol listesinde neler bulunur?
Bir periyodik bakım tek bir işlemden değil, bir dizi kontrol ve değişimden oluşur. Aşağıdaki liste genel bir çerçeve sunar; modele göre bazı kalemler eksilir ya da eklenir.
- Motor yağı ve yağ filtresi değişimi
- Hava filtresi kontrolü, gerekirse değişimi
- Buji kontrolü ve gerekirse değişimi
- Fren balatası, disk, hidrolik seviyesi ve hat kontrolü
- Lastik diş derinliği, basınç ve yaş kontrolü
- Zincir gerginliği ve yağlama, dişli kontrolü ya da kayış durumu
- Akü ve şarj sistemi ölçümü
- Aydınlatma, sinyal, korna ve gösterge kontrolü
- Gaz, debriyaj ve kablo ayarları
- Soğutma suyu seviyesi ve hortum kontrolü
- Ön çatal ve amortisör sızıntı kontrolü
- Cıvata ve somunların genel kontrolü
Yağ ve filtreler neden önce yapılır?
Motor yağı ısı ve sürtünmeyi kontrol eder; kirlenmiş yağ bu işi yeterince yapamaz. Bakımın çekirdeği bu yüzden yağ ve filtre değişimidir. Boşaltma sırasında yağın rengi, kıvamı ve içindeki olası metal parçacıkları motorun durumuna dair ipucu verir.
Hava filtresi motora giren havayı temizler. Tıkalı bir filtre yakıt tüketimini artırabilir ve gücü düşürebilir. Tozlu bölgelerde bu filtrenin kontrol aralığı kısalır.
Güvenlik sistemleri: fren, lastik ve süspansiyon
Periyodik bakımın asıl değeri güvenlikle ilgili parçaların gözden geçirilmesindedir. Balata kalınlığı ölçülür, disk yüzeyine bakılır, hidrolik seviyesi ve rengi kontrol edilir. Lastiğin diş derinliği, yan yüzeyi ve basıncı değerlendirilir.
Ön çatalda yağ sızıntısı, arka amortisörde gevşeklik ya da dayanıklılık kaybı sürüş dengesini etkiler. Bunlar bakım sırasında gözle ve elle kontrol edilir.
Zincir, kayış ve şanzıman tarafı
Zincirli motosikletlerde zincir gerginliği ayarlanır ve yağlanır; dişlilerin aşınma durumu kontrol edilir. Scooterlarda ise varyatör kayışı, ruloları ve şanzıman yağı bakımın bir parçasıdır. Kayışlı ya da şaft tahrikli modellerde ilgili kontroller farklıdır.
Elektrik ve aydınlatma kontrolü
Akü voltajı, şarj sistemi ve aydınlatma kontrol edilir. Zayıf bir akü, ilk soğuk günde ya da uzun bir beklemeden sonra sizi yolda bırakabilir. Sinyal, stop ve fren lambaları da bakımın standart kontrol noktalarıdır.
Bakıma gitmeden önce neler yapmalısınız?
Servise aracınızla ilgili fark ettiğiniz sesleri, titreşimleri ve davranış değişikliklerini not alarak gidin. Son bakım tarihini ve kilometresini bildirin. Aracınızda sonradan takılmış aksesuarlar varsa söyleyin. Bakım sonunda yapılan işlemler ve değiştirilen parçalar hakkında bilgi isteyin; iyi bir servis bunu kolayca paylaşır.
Küçük bakım ile büyük bakım arasındaki fark nedir?
Bazı üreticiler bakımları aşamalara böler. İlk aşamalar yağ ve filtre değişimi ile temel kontrolleri kapsar. Sonraki aşamalarda buji, hava filtresi, fren hidroliği, soğutma suyu, valf boşluğu ve benzeri kalemler eklenir. Bu yüzden iki farklı bakımın içeriği ve süresi aynı olmayabilir.
Bir bakım teklifi alırken hangi aşamada olduğunuzu ve hangi kalemlerin teklife dahil olduğunu sormak faydalıdır. Böylece farklı servislerin tekliflerini aynı kapsam üzerinden karşılaştırabilirsiniz.
Bakımda sizi bilgilendirmesi gereken konular
İyi bir servis, bakım sırasında bulduğu her önemli durumu size söyler. Bunların başında aşınmış ve yakında değişmesi gereken parçalar gelir: balata, zincir seti, lastik, akü ve kayış gibi. Hemen değişmesi gerekmeyen ama izlenmesi gereken parçalar için de bir not almak, ilerideki masrafı önceden planlamanıza yardımcı olur.
Güvenlik açısından acil bir sorun varsa, örneğin fren hattında sızıntı ya da lastikte yan yüzey çatlağı, bunun aracı kullanmadan önce giderilmesi gerektiği açıkça söylenmelidir. Bu tür durumları yazılı ya da mesajla not etmek her iki taraf için de iyidir.
Bakımdan sonra deneme sürüşü yapıldığında motorun, vitesin ve frenin davranışı yolda kontrol edilir. Aracınızı teslim alırken bu konuda bilgi isteyebilirsiniz.
Bakım sonrası ilk günlerde nelere dikkat edilir?
Yeni takılan fren balatalarının oturması için ilk günlerde ani ve sert frenlerden kaçının. Yağ değişimi sonrasında yağ seviyesini birkaç gün içinde bir kez daha kontrol etmek, olası bir sızıntıyı erken fark etmenizi sağlar. Zincir ayarı yapıldıysa ilk yolculuktan sonra gerginliğin yeniden kontrol edilmesi iyi bir alışkanlıktır.
Olağandışı bir ses, titreşim ya da fren hissi fark ederseniz beklemeden servise dönün. Bakım sonrası ortaya çıkan her şüpheli durum, kısa sürede kontrol edilmelidir.
Scooter ve zincirli motosiklet bakımı arasındaki farklar
Zincirli motosikletlerde bakımın önemli bir bölümü zincir, ön dişli ve arka dişliden oluşan tahrik grubuna ayrılır. Bu grup düzenli ayar ve yağlama ister, aşındığında set halinde değiştirilir. Vitesli motosikletlerde ayrıca debriyaj kolu ayarı ve vites geçişlerinin kontrolü yapılır.
Scooterlarda ise zincir yoktur; bunun yerine varyatör kayışı, rulolar, makaralar ve arka tarafta ayrı bir şanzıman yağı bulunur. Bakımda bu parçaların durumu kontrol edilir ve aralığı geldiyse yenilenir. Motor yağı değişiminin yanında şanzıman yağını da unutmamak gerekir; bu yağ ayrı bir aralıkla değişir ve çoğu zaman gözden kaçar.
Her iki tipte de fren, lastik, akü ve aydınlatma kontrolleri ortaktır. Farklı olan, aşınma ve ayar gerektiren tahrik parçalarıdır. Randevu alırken aracınızın tipini belirtmeniz, bakımın doğru planlanmasını sağlar.
Bakımlar arasında kendiniz yapabileceğiniz kontroller
Periyodik bakıma kadar geçen sürede basit kontrollerle aracınızın durumunu izleyebilirsiniz. Aşağıdaki kısa liste, her yolculuk öncesi ya da en azından haftada bir yapılabilir.
Bu kontroller servisin yerini tutmaz ama bir sorunu erken fark etmenizi sağlar. Fark ettiğiniz bir şeyi bakım randevusu sırasında servise söylemek, işin doğru planlanmasına yardımcı olur.
- Motor yağı seviyesi ve yağ sızıntısı
- Lastik basıncı ve yan yüzey durumu
- Fren kolunun ve pedalın hissi
- Zincir gerginliği ve yağlaması
- Aydınlatma, sinyal ve korna
- Akü bağlantıları ve kutup başlarının temizliği
Periyodik bakımda sık yapılan hatalar
En yaygın hata bakımı kilometre dolduğu halde ertelemektir. Yağ ve fren hidroliği gibi parçalar kilometreden bağımsız olarak da yaşlandığı için, az kullanılan araçlarda da bakım zamanı gelir.
İkinci hata, bakımı yalnız yağ değişimi olarak görmektir. Fren, lastik, zincir ya da kayış, akü ve aydınlatma kontrolü atlanırsa bakımın güvenlik değeri kalmaz. Üçüncü hata, şikâyetleri servise anlatmamaktır. Fark ettiğiniz ses, titreşim ya da fren hissini mutlaka belirtin.
Son olarak, bakım sonrasında yapılan işlemler hakkında bilgi istememek de sık görülür. Neyin değiştiğini ve neyin yakında değişeceğini sormak hem sizi hem aracınızı korur.
Bu konuda yardım mı lazım?
Atölyemizde ve gezici serviste yaptığımız ilgili işler:
Sık sorulan sorular
Periyodik bakım ile yağ değişimi aynı şey mi?
Hayır. Yağ değişimi periyodik bakımın bir parçasıdır; periyodik bakım ayrıca fren, lastik, zincir, akü ve diğer parçaların kontrolünü kapsar.
Bakımda hangi parçalar yenilenir?
Her bakımda yağ ve yağ filtresi yenilenir. Diğer parçalar durumuna ve çizelgeye göre değiştirilir.
Bakım sonunda deneme sürüşü yapılır mı?
İyi bir bakım deneme sürüşüyle tamamlanır; fren, vites ve motor davranışı yolda kontrol edilir.
Bakım kaydı tutulmalı mı?
Evet. Tarih, kilometre ve yapılan işlemlerin kaydı hem bir sonraki bakımı planlamak hem de ikinci el satışında değeri korumak için faydalıdır.